Propast nekih od restorana Jamiea Olivera, najavljena danas prinudnom upravom uvedenog pred stečaj, simptom je krupnog problema koji već godinama potresa bitanske gradove, nazvanog “Kriza glavne ulice” (High Street Crisis).

Dio “imperije” modernog britanskog TV-kuhara lanac “Jamie's Italian”, kao i restorani “Barbecoa” i “Fifteen”, prešli su pod upravu banke KPMG. Zatvorena su 22 od 25 lokala tih marki i 1.000 ljudi je ostalo bez posla, ne računajući smjenjenu Oliverovu upravu.

Do toga je došlo iako je Oliver, suočen s prošlogodišnjim dugom svog italijanskog segmenta restorana od 70 miliona funti, samo ove godine u te restorane ubacio četiri miliona funti, u gotovini, a prošle godine tri miliona, ne bi li ih spasao predvidive propasti zbog pada zarade.

Bezuspješno je tragao i za novim investitorima, piše BBC.

Oliverovi međunarodni restorani i neki njegovi drugi lanci restorana nisu pogođeni propašću tog dijela njegovog britanskog kulinarskog carstva.

Trebalo je da lanac “Jamie's Italian” (Džejmijev italijanski) “pozitivno zatalasa srednji segment ugostiteljskog tržišta na glavnim ulicama (gradova) Velike Britanije, sa sjajnom vrijednošću i namirnicama mnogo višeg kvaliteta, s najboljim standardima blagostanja životinja i s nevjerovatnim timom koji dijeli moju strast za izvanrednom hranom i uslugom” objasnio je Oliver izrazivši žaljenje zbog neuspjeha tog plana.

Sindikt “Unite” (Ujedini) je ocijenio da su Oliverovi restorani žrtva “sadašnje privredne neizvjesnosti”, a stručnjak za ugostiteljstvo Simon Mydlowski iz advokatske firme “Gordons” je ocijenio da Oliver “nije uspio da održi korak s promjenama trenda”.
“Da bi se uspjelo u tom poslu, mora se stalno napredovati od menija i izbora pića, do načina obraćanja gostima”, rekao je Mydlowski za BBC.

Naglasio je da zbog poskupljenja najma prostora i zaoštravanja konkurencije, “nije slučajno što zasad ide dobro samo manjim lancima koji imaju slobodu i fleksibilnost da posluju na svjež način”, što Oliveru očito nije uspjelo.

BBC ipak konstatuje da su Oliverovi lanci samo “najnovija žrtva uslova trgovine na britanskim glavnim ulicama”, isto kao i propali lanci kafea i neuspjeli “srednji segment” ugostiteljskog tržišta restorana i poslastičarnica.

U nekoliko navrata je ove godine londonski list The Guardian pisao o tom problemu.
Konstatovao je da je u posljednjih pet godina zatvoreno osam odsto radnji u glavnim ulicama gradova u Engleskoj i Velsu, a u nekim gradovima čak i 20 odsto radnji.

To po istraživanju u 88 gradova znači zatvaranje bar po 40 radnji godišnje prosječno po gradu, a u jednom čak 415.

To se nastavlja i ovog mjeseca je već trajno prazno 10 odsto lokala za radnje u centrima gradova, što je najviše u posljednje četiri godine.

Najviše propalih su prodavnice odjeće (zatvoreno 750), ekspoziture banaka (716), prodavnice opreme za sport i hobi (638), mobilnih telefona (569), poklona i čestitki (491), knjiga i geografskih mapa (463), slijede propali restorani (434), prodavnice obuće (279), prodavnice dobrotvornih organizacija (zatvoreno 247).

Najviše novo-otvorenih radnji su frizerski i kozmetičarski saloni (njihov broj je porastao za 1.006), male samousluge s osnovnim namirnicama i robom za svakodnevne potrebe domaćinstva (convenience stores) (plus 518), restorani domaće kuhinje koji samo isporučuju obroke (takeaway) (plus 325), kafei (plus 284), pivnice i barovi (plus 282), kladionice (plus 200), saloni za tetoviranje (121) i pekare (plus 79).

Posebno rast broja pivnica i barova u centrima nekih gradova je posljedica povećavanja broja tamošnjih đaka i studenata, i “reputacije o cvjetanju noćnog života”, piše list.
Ojačale su i specijalizovane prodavnice duvana i “elektronskih cigareta”, čiji je broj skočio za skoro 800 odsto sa 38 na 340.

“Ti ekstremi” propast jednih, uspjeh drugih, protumačio je The Guardian, “prikazuju rastuću promjenu načina na koji potrošači koriste centre gradova”, a posljedica su i toga da se niz vrsta robe i usluga može kupiti drugdje, ili na internetu.

Borba među restoranima je najveća jer je tržište “prezasićeno”‚ a drastično su ojačale kompanije koje sve raznovrsniju hranu donose kući.

Plate u Velikoj Britaniji već duže od decenije ne rastu, inflacija je relativno visoka, te građani sve teže donose odluke o nekoj kupovini, nastojeći da smanje rashode.

Pošto učešće prodaje preko interneta u ukupnoj prodaji robe i usluga raste, te je krajem 2018. dostigla 21,5 odsto, “uslovi za maloprodaju su sve teži i jedva opstaju mnoge prodavnice koje ‘fizički postoje’ ” suočene s “cunamijem izazova”, ukazao je “Gardijan”.

Sve u svemu, objavio je taj list ovog meseca, “broj radnji koje se otvaraju opada svake godine još od 2015, kada ga je prvi put nadmašio broj radnji koje se zatvaraju”.

Tako je prošle, 2018. godine, zatvoreno više od 50.000 radnji, a otvoreno 43.000.

Nema sumnje da će se propast “klasičnih radnji” nastaviti i uobičajena maloprodaja u prodavnicama se još više smanjiti, uz s druge strane “rast ponude za slobodno vrijeme i usluga u gradskim centrima što nagovještava kako se oni mogu prilagoditi da bi se bolje uklopili u život u 21. veku” zaključuje The Guardian.